गोविन्दाष्टकम् – श्लोक १

Jun 29, 2026



गोविन्दाष्टकम् – श्लोक १
सत्यं ज्ञानमनन्तं नित्यमनाकाशं परमाकाशम् ।
(सत्यम् + ज्ञानम् + अनन्तम् + नित्यम् + अनाकाशम् + परम + आकाशम्)
गोष्ठप्राङ्गणरिङ्खणलोलमनायासं परमायासम् ॥
(गोष्ठ + प्राङ्गण + रिङ्खण + लोलम् + अनायासम् + परम + आयासम्)
मायाकल्पितनानाकारमनाकारं भुवनाकारम् ।
(माया + कल्पित + नाना + आकारम् + अनाकारम् + भुवन + आकारम्)
क्ष्मायानाथमनाथं प्रणमत गोविन्दं परमानन्दम् ॥
(क्ष्मायाः + नाथम् + अनाथम् + प्रणमत + गोविन्दम् + परम + आनन्दम्)
-------------------------------------------------------------------------
सत्यम् – Absolute Truth; Ultimate Reality
ज्ञानम् – Pure Consciousness
अनन्तम् – Infinite; Endless
नित्यम् – Eternal
अनाकाशम् – Beyond space; Not limited by space
परम – Supreme
आकाशम् – Space; Ether
परमाकाशम् – The Supreme, Infinite Consciousness
गोष्ठ – Cowherd settlement
प्राङ्गण – Courtyard
रिङ्खण – Crawling
लोलम् – Delighting in
गोष्ठप्राङ्गणरिङ्खणलोलम् – Delighting in crawling through the courtyards of Gokula
अनायासम् – Effortlessly
परमायासम् – Great effort
माया – Divine power
कल्पित – Projected
नाना – Many
आकारम् – Forms
मायाकल्पितनानाकारम् – Appearing in countless forms through Māyā
अनाकारम् – Formless
भुवनाकारम् – Whose form is the entire universe
क्ष्मायाः – Of the Earth
नाथम् – Lord; Protector
क्ष्मायानाथम् – Lord of the Earth
अनाथम् – Independent; Protector of the helpless
प्रणमत – Bow down
गोविन्दम् – Govinda
परमानन्दम् – Supreme Bliss